Jonge kinderen kunnen er vast een hoop plezier aan beleven, want de bal ziet eruit en rammelt als een babyspeeltje. Maar de claim van deze curieuze bol – die met een beetje goede wil ook op een miniruimteschip lijkt – is niet mis: je hebt bijna geen wasmiddel meer nodig, terwijl de was toch net zo schoon wordt als bij een normale wasbeurt.

Een tijdje geleden was ik in een winkel, waar de ecowasbal op de toonbank stond, aantrekkelijk ‘groen’ verpakt. ‘Het werkt echt’, zei de dame achter de kassa enthousiast, toen ze me de verpakking zag lezen. Nou had zij geen gezin met jonge kinderen, dus ik kocht enigszins sceptisch maar toch ook geïntrigeerd de bol van 25 euro.

Ik spaar een fikse hoeveelheid witte was op, inventariseer alle vlekken en deel de was in tweeën: de ene berg gaat met wasbol en 20 procent van de aanbevolen hoeveelheid waspoeder en de andere gaat op de gewone manier de machine in.

Door op deze manier tegen paradoxen aan te kijken, ga je helderder denken
LEES OOK

Door op deze manier tegen paradoxen aan te kijken, ga je helderder denken

Bij het oplossen van ingewikkelde problemen ­leunen we veel meer op subjectieve intuïtie dan we beseffen. Hoe beter we dat doorzien, hoe ­helderder ...

Deze kleine test levert twee even schoon gewassen wassen op: twee ‘gescheiden’ sokken, bijvoorbeeld, hangen beide even schoon en wit aan de lijn. Er is alleen een verschil in geur: de was met alleen wasmiddel ruikt frisser.

De bal is gevuld met kleine keramische balletjes, die in aanraking met water zogenaamde hydroxylionen vormen, zo is op de site van de leverancier GreenHabits te lezen. Deze ionen verminderen – net als wasmiddel – de oppervlaktespanning van het water, omringen het vuil en weken het los van de vezels zodat het kan worden weggespoeld.

Hans Fraaije, hoogleraar fysische chemie aan de universiteit van Leiden, noemt dit in een artikel in Trouw onzin: “Het is quasi-chemie, bijna oplichting. Het begint al met de claim dat je met keramische bolletjes hydroxylionen kunt genereren. Dat is echt onmogelijk.” Ook geeft hij – verrassend wat mij betreft – tot besluit aan: “De gemiddelde was in een Nederlands gezin is niet echt vuil. Heet water en beweging zijn vaak al voldoende.”

GreenHabits vertelt daarentegen dat uit allerlei binnen- en buitenlandse testen blijkt dat de ecowasbal wel degelijk verschil maakt: met een beetje wasmiddel wordt de was aanzienlijk schoner mét in vergelijking tot zónder de bal. Eén test is trouwens van ‘Nederlands beste onafhankelijke onderzoeksinstituut’, maar GreenHabits wil niet de naam van dit onderzoeksinstituut op de site bekendmaken.

Hoe zit het nou? Dat is nader onderzoek waard. Maar als ik het goed heb, worden mijn kleren in ieder geval met weinig (of zelfs geen) wasmiddel ook schoon: volgens GreenHabits heb ik dan wel de wasbal nodig, volgens de heer Fraaije niet.

Ik heb besloten om door te gaan met de wasbal – ik heb hem nou toch liggen. Op z’n minst is die bal in de trommel een rammelende reminder voor mij om veel minder poeder te gebruiken: dat is goed voor het milieu en ik heb (met veel minder gesleep van wasmiddel) nog steeds een schone was.