Misschien komt het omdat ze zich hebben laten opjutten door de SIRE-reclame ‘stop geweld tegen hulpverleners’. Of misschien komt het wel gewoon omdat ze bij het NOS Journaal niet kunnen rekenen.

Het enige dat vaststaat, is dat het NOS Journaal er weer eens verschrikkelijk naast zat met zijn berichtgeving over nieuwjaarsnacht.

Wat was er gebeurd? ‘Het aantal geweldsincidenten tegen hulpverleners tijdens de jaarwisseling is toegenomen’, had de NOS begrepen (net als veel andere media). ‘Dit jaar zijn er 110 meldingen binnengekomen, vijf meer dan vorig jaar.’ Waarna het journaal minister Ivo Opstelten liet bassen dat dit ‘teleurstellend’ en ‘zorgelijk’ nieuws is.

Hoe gevaarlijk zijn supervulkanen?
LEES OOK

Hoe gevaarlijk zijn supervulkanen?

In het verleden stortten zogeheten supervulkanen de aarde meermaals in een desastreuze ‘vulkanische winter’. Gaat dat opnieuw gebeuren?

Maar Ivo Opstelten is opgeleid als jurist en het NOS Journaal heeft een track record in het niet snappen van cijfers, dus hoe zou het echt zitten? Gelukkig rapporteert het Nationaal Informatie Knooppunt (NIK) daar sinds een paar jaar over in een voortreffelijk overzicht (PDF).

Daaruit blijkt dat het nieuwjaarsnachtgeweld tegen ‘werknemers met een publieke taak’, zoals het officieel heet, al jaren schommelt rond de honderdzoveel:


2008-2009
97
2009-2010
138
2010-2011
108
2011-2012
110

Is een stijging van 108 naar 110 gevallen in dat lijstje een ‘toename’ die ministers ‘zorgelijk’ moeten noemen? Welnee. Het valt allemaal keurig binnen het toeval. Er is hier werkelijk geen trend te bekennen. (Voor de liefhebbers: regressie laat een toename zien van 0,5 incidenten per jaar, maar die is gezien de forse schommelingen – standaarddeviatie=17 – verre, maar dan ook verre van significant).
Dat is niet alles, want ‘geweldsincidenten’, wat zijn dat eigenlijk? Je ziet al snel het SIRE-spotje voor je waarin een ambulance wordt aangevallen, maar de werkelijkheid ligt genuanceerder. ‘Geweld’ is het namelijk ook als je een politieagent beledigt of bedreigt of een schop geeft tegen zijn auto. Het NIK-rapport laat zien dat het echte fysieke geweld in elk geval vorige jaar slechts een sullige minderheid uitmaakte van de ‘geweldsincidenten’:

En in veruit de meeste gevallen is het ‘geweld’ gericht tegen de beoefenaren van het geweldsmonopolie de politie – en dus niet tegen die arme ambulancerijders waarover je zoveel hoort:

Dat ziet u goed: in de vorige nieuwjaarsnacht waren er welgeteld 3 ‘geweldsincidenten’ tegen ambulancemedewerkers. Twee keer ging het om belediging. Slechts één keer was er sprake van mishandeling.

Mooie boel is dat. Terwijl het journaal een alarmerende stijging afkondigt, de minister ‘zorgelijk’ en ‘teleurstellend’ roept en SIRE doet alsof ambulances direct bij het verlaten van de poort worden besprongen door joelende hordes geweldsplegers, hebben we het hier vooral over gescheld tegen de politie, met slechts hier en daar een rake klap.

Verwerpelijk, niet goed te praten, en elk geval is er een teveel. Maar de stabiliteit van de cijfers door de jaren heen doet vermoeden dat het er misschien wel een beetje bij hoort, als 16,8 miljoen Nederlanders opeens allemaal tegelijk beschonken en uitgelaten de straat op gaan.