Noord-Amerika is momenteel in de greep van een poolwervel die ijskoud weer veroorzaakt. Wereldwijd wordt echter het ene na het andere warmterecord verbroken.

De eerste dertig dagen van 2019 heeft geen enkel weerstation een alltime-kouderecord opgetekend. Volgens weerrecordverzamelaar Maximiliano Herrera is dat in voorgaande jaren nog nooit voorgekomen. Pas op 31 januari werden eindelijk twee alltime-kouderecords verbroken, beide in de Amerikaanse staat Illinois. Daar daalde het kwik tot onder de -35 graden Celsius.

Daarentegen hebben op het zuidelijk halfrond al 35 weerstations een alltime-warmterecord opgetekend. Zo bleef de temperatuur in de Australische staat New South Wales op 17 januari ’s nachts boven de 35,9 °C – de warmste nacht in de geschiedenis van het land. Ook de eilanden Réunion – ten oosten van Madagaskar – en Christmaseiland – ten zuiden van Java – kregen te maken met warmterecords.

Een groen ­addertje onder het gras
LEES OOK
Een groen ­addertje onder het gras
Blauwe gebieden hebben een temperatuur die lager is dan gemiddeld. Rode gebieden hebben een bovengemiddelde temperatuur. Beeld: Climate Reanalyzer, Climate Change Institute, University of Maine, VS

In Australië lag de gemiddelde temperatuur in januari boven de 30 °C. Sinds de aanvang van temperatuurregistratie in 1910 is dat nog nooit voorgekomen.

Scheve verhouding

Volgens wiskundige modellen is het aantal warmte- en kouderecords in een stabiel klimaat ongeveer gelijk. Bovendien zouden er minder vaak nieuwe records gevestigd worden.

In 2018 noteerden wereldwijd 430 weerstations een alltime-warmterecord. Veertig stations registreerden een alltime-kouderecord. Deze scheve verhouding geeft duidelijk aan dat de planeet opwarmt.

Warmterecords in januari 2019 (°C):

Kulgera (Australië) max. 47
Griffith (Australië) max. 46,4
Albury (Australië) max. 45,3
Woolbrook (Australië) max. 38,7
Cooma (Australië) max. 39,5
Cootamundra (Australië) max. 43,6
Eucla (Australië) max. 48,6
Christmas Island Aero (Australië) max. 31,6
Tarcoola (Australië) max. 49,1
Ceduna (Australië) max. 48,6
Cleve (Australië) max. 46,7
Adelaide (Australië) max. 47,7
Adelaide Airport (Australië) max. 45,8
Port Lincoln Airport (Australië) max. 48,3
Port Augusta (Australië) max. 49,5
Clare (Australië) max. 44,9
Snowtown (Australië) max. 47,3
Parafield (Australië) max. 47,7
Edinburgh (Australië) max. 47,5
Roseworthy (Australië) max. 48,3
Nuriootpa (Australië) max. 46
Kuitpo (Australië) max. 44
Strathalbyn (Australië) max. 46,7
Deniliquin (Australië) max. 47,2
Swan Hill (Australië) max. 47,5
Kerang (Australië) max. 47
Kyabram (Australië) max. 47,1
Sale (Australië) max. 45,5
Young (Australië) max. 43,5
Pointe des Trois-Bassins (Réunion, Frankrijk) max. 37
Cilaos (Réunion, Frankrijk) max. 31,2
Gobabis (Namibië) max. 41,7
Santiago (Chili) max. 38,3
Santiago Airport (Chili) max. 39,3
Tobalaba (Chili) max. 37,4

Kouderecords in januari 2019 (°C):

Rockford (Illinois, VS) min. -35
Moline (Illinois, VS) min. -36,1