Een meta-analyse van data over mannelijke vruchtbaarheid suggereert dat in rijkere landen de concentratie van zaadcellen in sperma sterk is gedaald.

Lage zaadkwaliteit wordt in verband gebracht met onder meer roken, stress en overgewicht. Beeld: Geralt (Pixabay)

De onderzoekers analyseerden gegevens van 185 verschillende studies en ontdekten dat mannen uit Noord-Amerika, Europa, Australië en Nieuw-Zeeland tussen 1973 en 2011 gemiddeld 59,3 procent minder zaadcellen zijn gaan produceren. In Zuid-Amerika, Azië en Afrika, waar minder gegevens over beschikbaar zijn, werd een dergelijke trend niet aangetroffen.

‘De concentratie van zaadcellen in sperma is een graadmeter voor mannelijke vruchtbaarheid, maar ook voor de algehele gezondheid van de mens’, zegt gezondheidsdeskundige en coauteur Hagai Levine, van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. ‘Wij roepen onderzoekers en gezondheidsinstanties van over de hele wereld daarom op om onderzoek te doen naar de oorzaken van deze scherpe, aanhoudende daling van spermakwaliteit.’

Fossiele voetafdrukken geven een inkijkje in het leven van mensen in de steentijd
LEES OOK
Fossiele voetafdrukken geven een inkijkje in het leven van mensen in de steentijd
Levenswerk Nick Lane
Lees over de sterkste staaltjes van de evolutie in Levenswerk van Nick Lane. Bestel t/m 14 augustus voor maar €5 in onze webshop

‘Het feit dat we de trend alleen waarnemen voor westerse landen, lijkt erop te wijzen dat het iets te maken heeft met chemische stoffen in consumentenproducten’, zegt teamlid Shanna Swan, van de Icahn School of Medicine in Mount Sinai, New York. Lage zaadkwaliteit is in verband gebracht met tal van factoren, waaronder roken, stress, overgewicht, blootstelling aan pesticiden en blootstelling aan chemicaliën in de baarmoeder.

Rechte eind

Eerdere studies die dalende spermakwaliteit rapporteerden, droegen het stempel onbetrouwbaar te zijn. ‘Op die eerdere studies, die kleinschaliger waren, viel het nodige aan te merken’, zegt klinisch onderzoeker Daniel Brison van de universiteit van Manchester. ‘Zo was er geen consistentie in de manier waarop het aantal zaadcellen werden geteld, en verschilden de populaties van mannen die werden onderzocht. Daardoor was er geen eerlijke vergelijking mogelijk.’

Volgens Brison gelden die bezwaren nu niet. ‘Doordat de onderzoekers zo veel verschillende datasets hebben gebruikt voor hun analyse, zijn eventuele effecten van verstorende factoren uitgedund. Onderzoekers die eerder al op een daling van de zaadcellen wezen, lijken het nu dus toch bij het rechte eind te hebben gehad.’

Biomedicus Allan Pacey van de universiteit van Sheffield zegt dat ondanks de waargenomen daling de gemiddelde concentratie van zaadcellen in sperma nog steeds in het normale bereik ligt.

Mis niet langer het laatste wetenschapsnieuws en meld je nu gratis aan voor de nieuwsbrief van New Scientist.

Lees verder: