Schotse wetenschappers hebben ontdekt dat een bacterie plastic kan omzetten in vanilline, het hoofdbestanddeel van vanille. Deze ontdekking kan bijdragen aan het oplossen van het afvalprobleem, met lekkere ijsjes als bonus.

Van plasticsoep naar vanilletaart: als het aan deze onderzoekers ligt, eindigt de levenscyclus van een deel van ons afvalplastic in vanille. Na genetische modificatie kan de veelvoorkomende bacterie E. Coli plasticafval omzetten in vanilline, het bestanddeel dat de karakteristieke smaak en geur van vanille vormt.

‘Dit is het eerste voorbeeld van het gebruik van een biologisch systeem om plastic afval te upcyclen tot een waardevolle chemische stof voor de industrie’, zegt biotechnoloog Janna Sadler van de Universiteit van Edinburgh, Schotland, in een persbericht.

Bedrijvige bacterie

Deze upcycling begint met PET, een kunststof die veel in verpakkingsmateriaal voorkomt. Speciale eiwitten die reacties sneller laten verlopen, zogenoemde enzymen, kunnen PET afbreken. Daarbij komt het molecuul tereftaalzuur vrij. Dit molecuul kan weer als grondstof dienen voor nieuwe stoffen, zoals vanilline.

Om dit voor elkaar te krijgen, hebben de wetenschappers de bacterie E. Coli aan het werk gezet. Die kan niet van nature vanilline produceren. De wetenschappers pasten daarom een aantal genen van E. Coli aan, waardoor enzymen in de bacterie werden geproduceerd die voor die omzetting zorgen. Onder de juiste omstandigheden konden ze 79 procent van het tereftaalzuur omzetten in vanilline.

Mogelijkheden met micro-organismes

‘Dit is een interessant gebruik van de wetenschap van micro-organismes om de duurzaamheid te verbeteren en te werken aan een circulaire economie, waarbij afval wordt gebruikt om nieuwe producten te maken’, zegt computationeel chemicus Ellis Crawford, redacteur van de Britse Royal Society of Chemistry.

Tom Ewing, onderzoeker biokatalyse aan Wageningen University & Research, is het daarmee eens, maar plaatst wel kanttekeningen bij de impact van de omzetting naar vanilline. ‘Er zijn meer mogelijkheden voor het omzetten van tereftaalzuur, zoals het recyclen tot nieuw PET-plastic. Dat draagt mogelijk meer bij aan de circulaire economie. Maar dit onderzoek is wel een mooi voorbeeld hoe je plastic afval kunt gebruiken als grondstof voor nieuwe chemicaliën.’

LEESTIP: Wist u dat er niet één, maar wel honderd soorten vanille zijn? In het zomernummer van New Scientist kunt u lezen over de veelzijdigheid van deze smaakmaker. Bestel in onze webshop!