Het weer vandaag voor Pluto: blauwe luchten, maar kijk uit waar je loopt. Een dubbele ontdekking van het New Horizons-team laat azuurblauwe luchten en stukken waterijs op de grond zien – en op deze vreemde wereld lijken beide eigenschappen nauw met elkaar verbonden.

PlutoAls eerste is er een nieuwe foto van Pluto, genomen nadat de New Horizons-sonde in juli langs de dwergplaneet vloog. Door kleurdata van de ruimtesonde te verwerken om na te bootsen hoe onze ogen kleur zien, lieten de teamleden zien dat de lucht boven Pluto een koele, blauwe kleur heeft.

Controversiële bewering dat het universum scheef is, kan de kosmologie op zijn kop zetten
LEES OOK
Controversiële bewering dat het universum scheef is, kan de kosmologie op zijn kop zetten

Klonterige moleculen

Net als bij de luchten op aarde komt deze kleur doordat zeer kleine deeltjes in de atmosfeer blauwe golflengten van zonlicht verstrooien. Op de aarde zijn deze kleine deeltjes stikstofmoleculen, maar op Pluto zijn het waarschijnlijk tholines, een klasse van klonterige organische moleculen die hun oorsprong hebben in de bovenste atmosfeer.

Men denkt dat deze moleculen ook verantwoordelijk zijn voor de rood-bruine tint die veel van Pluto’s oppervlakte bedekt. Wanneer de kleine tholines, die het blauwe licht in de bovenste atmosfeer verstrooien, samenklonteren, vormen ze grotere, zwaardere korrels die uiteindelijk op de grond neerkomen.

Verspreide stukken waterijs op Pluto, gefotografeerd tijdens New Horizon’s flyby in juli, lijken kraters en kloven te vullen. Beeld: NASA/JHUAPL/SwRI
Verspreide stukken waterijs op Pluto, gefotografeerd tijdens New Horizon’s flyby in juli, lijken kraters en kloven te vullen. Beeld: NASA/JHUAPL/SwRI

Een klein deel van die grond blijkt bedekt te zijn door waterijs, dat voorkomt op stukken in kraters en valleien. Bevroren stikstof en koolstof zijn al eerder op Pluto gezien, maar dit is de eerste keer dat we bevroren water zien, na tientallen jaren zoeken.

In tegenstelling tot ander ijs, dat kan stromen als gletsjers, is het waterijs broos bij Pluto’s ijskoude temperaturen. Het New Horizons-team denkt dat het waterijs de ‘rots’ is, waaruit Pluto’s bergen bestaan, maar het is verrassend dat er maar zo weinig van te zien is in het open veld. Het waterijs dat we wel zien is zeer rood van tholines, een link die we nog niet kunnen verklaren.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder: