Mensen die door de Maya’s zijn geofferd, hadden in de dagen voor hun dood mogelijk een knevel voor de mond. Daarop wijzen mysterieuze blauwe vezels ingebed in het tandsteen van mensenoffers uit de Midnight Terror Cave.

In het tandsteen van ritueel geofferde mensen uit de Mayatijd zijn mysterieuze blauwe vezels aangetroffen. Ze wijzen er mogelijk op dat de slachtoffers in de aanloop naar het ritueel een blauwe knevel voor de mond moesten dragen.

Linda Scott Cummings van het PaleoResearch Institute in Colorado en collega’s van California State University in Los Angeles ontdekten de vezels in tanden uit de zogeheten Midnight Terror Cave, een grot in het Centraal-Amerikaanse land Belize.

Radicale inzichten in veroudering kunnen helpen het aftakelingsproces te vertragen
LEES OOK
Radicale inzichten in veroudering kunnen helpen het aftakelingsproces te vertragen

De grot dankt zijn merkwaardige naam aan de even merkwaardige manier waarop hij is ontdekt. Op een avond in 2006 hoorde een boer vlak voor middernacht een man om hulp schreeuwen. Het bleek een plunderaar die tijdens zijn zoektocht naar kostbare Mayaschatten in de grot was gevallen. Daar werd hij tot zijn afgrijzen omringd door een heleboel menselijke schedels en botten.

Sporen van verwondingen wezen uit dat het de overblijfselen waren van meer dan honderd rituele mensenoffers. Die offers vonden plaats in de bloeitijd van de Mayacultuur, tussen de jaren 250 en 925. Ze hadden vermoedelijk als doel om regengod Chaak gunstig te stemmen. Bijna de helft van de botresten was afkomstig van kinderen.

Maya-blauw

Het Amerikaanse onderzoeksteam bestudeerde zes tanden uit de grot. Ze ontdekten dat minstens twee mensen felblauwe katoenvezels in hun tandsteen hadden zitten. De vezels waren minder dan een millimeter dik en er zaten minuscule knoopjes in.

blauwe vezel maya
De tanden van geofferde mensen uit de Mayatijd bevatten piepkleine blauwgekleurde vezels met knoopjes erin. Beeld: Linda Scott Cummings / PaleoResearch Institute

Vezels komen van nature voor in planten die de Maya’s aten, maar die zijn nooit blauw van kleur en zelden geknoopt. De gevonden vezels moeten dus afkomstig zijn van een blauwgemaakt product.

De Maya’s stonden erom bekend dat ze vaak een blauwe kleurstof gebruikten, het zogeheten Maya-blauw, onder andere om voorwerpen en muren blauw te kleuren. Ook de lichamen van mensen die aan regengod Chaak werden geofferd gaven de Maya’s weleens een blauwe versiering, aangezien dat de kleur is van water.

Pulque

In dit geval moeten de vezels echter op een andere manier bij de slachtoffers zijn terechtgekomen. Ze zaten namelijk in het tandsteen genesteld. Dat betekent dat het tandsteen voor hun dood nog genoeg tijd had om rond de vezels aan te groeien. De slachtoffers moeten de vezels enkele dagen tot weken voor hun dood via de mond hebben binnengekregen.

Mogelijk zaten de vezels in pulque, een oeroude alcoholische drank uit Centraal-Amerika. Alleen dronken de Maya’s doorgaans een andere drank, balché. Die was vermoedelijk niet blauw, maar geel van kleur.

Parade

De onderzoekers houden daarom zelf een andere verklaring aan. Ze denken dat de slachtoffers een tijdlang een blauwgekleurde knevel in hun mond hebben gehad.

In de aanloop naar een offerritueel namen de Maya’s slachtoffers vaak mee van stad naar stad, in een soort feestelijke optocht. Eerder onderzoek naar tanden uit de Midnight Terror Cave wees uit dat sommige geofferde kinderen van meer dan 300 kilometer afstand naar de grot waren gebracht. Wellicht moesten de slachtoffers tijdens deze parade zo’n Maya-blauwe knevel voor de mond dragen.

De wetenschappers hopen dat toekomstig onderzoek meer inzicht geeft in het precieze moment waarop de slachtoffers de vezels hebben binnengekregen. Dan valt er wellicht meer te zeggen over de toedracht, en of die inderdaad verband houdt met het offerritueel.