Sommige heremietkreeften hebben een ongewoon lange penis – en nu weten we waarom. Dankzij hun geduchte geslachtsdeel kunnen mannelijke heremietkreeften seks hebben zonder dat ze de huiselijke omgeving van hun schelp hoeven te verlaten. Dit verkleint het risico dat hun huisje wordt gestolen terwijl ze druk bezig zijn.

Veel heremietkreeften beschermen zich tegen roofdieren door intrek te nemen in een lege schelp, die ze vervolgens overal mee naartoe nemen. Mark Laidre van Dartmouth College in New Hampshire ziet de schelpen dan ook als een soort ‘onroerend goed’ in de heremietkreeftwereld.

Sommig heremietkreeftsoorten – vooral die van het geslacht Coenobita – pimpen hun woning zelfs: ze zijn maanden of soms jaren in de weer met het verwijderen van hard materiaal aan de binnenkant van de schelp om er een ruimer en comfortabeler onderkomen van te maken. Hier kleeft alleen ook een nadeel aan: na de verbouwing kan het voor andere heremietkreeften een stuk verleidelijker zijn om de schelp te stelen wanneer de huiseigenaar met andere zaken bezig is.

‘Invasieve exoten bestrijden  doet meer kwaad dan goed’
LEES OOK

‘Invasieve exoten bestrijden doet meer kwaad dan goed’

Het is doorgaans geen goed idee om invasieve exoten te bestrijden, stelt Menno Schilthuizen. Daarmee vertraag je het natuurlijke proces.

Uit hun schelp kruipen

Laidre vroeg zich af of het risico op diefstal een eigenaardige eigenschap van de anatomie van Coenobita-heremietkreeftjes kan verklaren. Sommige mannetjes hebben namelijk een penis met een lengte van 60 procent van de rest van hun lichaam.

Laidre vermoedde dat mannetjes met een grotere penis hun waardevolle huis niet hoeven te verlaten om seks te hebben, maar simpelweg hun penis uit de schelp kunnen steken in de richting van een vrouwtje. Mannetjes met een kortere penis zouden hiervoor uit hun schelp moeten kruipen, waardoor ze het onroerend goed onbeschermd achterlaten – met alle risico’s op diefstal van dien. Laidre doopte zijn vermoeden tot de private parts for private property-hypothese.

Meten is weten

Laidre testte zijn idee door het opmeten van de penislengte van een aantal nauw aan elkaar verwante heremietkreeftsoorten – waarvan sommige géén intrek in een huisje nemen, andere dat wel doen maar hun huisje niet aanpassen en weer andere een huisje betrekken en deze ook nog eens uitgebreid opnieuw inrichten.

Sommige heremietkreeftsoorten slepen een huisje met zich mee ter bescherming. De penislengte van dit individu is onbekend. Beeld: Thai National Parks.

Conform het vermoeden bleek dat mannetjes die hun schelp verbouwen een significant langere penis hebben dan andere heremietkreeftsoorten. Bovendien bleek onder de heremietkreeften met binnenhuisarchitectambities dat de soorten die hier de meeste moeite in steken de langste penis van allemaal hebben.

Laidre wil nu graag in meer detail onderzoeken welk effect penislengte heeft op het gedrag van de kreeftjes. ‘Het blijft onduidelijk of binnen de individuele soorten mannetjes met een relatief langere penis een kleinere kans hebben dat hun huisje wordt gestolen en of ze succesvoller zijn in de voortplanting’, zegt hij.

Het onderzoek is gepubliceerd in Royal Society Open Science.