Fysici van de universiteit Leiden hebben een grote stap gezet in het verbeteren van een moleculaire scantechniek. Zij ontwikkelden een methode die duizendmaal nauwkeuriger is dan huidige technieken. Daarmee kunnen zij materialen op atomair niveau bestuderen.

De nieuwe microscoop maakt fundamenteel onderzoek naar natuurkundige verschijnselen mogelijk. Het systeem kan bijvoorbeeld quantummechanische effecten blootleggen. Ook kun je de techniek gebruiken voor medisch onderzoek, door op moleculair niveau de hersenen van alzheimerpatiënten te bekijken.

Flink gekoeld

Een ‘magnetic resonance force microscope’ moet dit alles mogelijk maken. Dit is een variant op de MRI-scanner in het ziekenhuis die tevens over een flinterdun naaldje beschikt. Deze sleept als een soort grammofoonplaatnaald over het oppervlak van materialen en brengt daarmee de onderliggende structuur in kaart.

Heino Falcke fotografeerde als eerste een zwart gat: ‘Nog mooier dan ik al die tijd had verwacht’
LEES OOK

Heino Falcke fotografeerde als eerste een zwart gat: ‘Nog mooier dan ik al die tijd had verwacht’

Heino Falcke, hoogleraar radioastronomie, maakte in 2019 de eerste foto van een zwart gat. Op dit moment doet hij onderzoek n ...

9789023499749
Leestip: Waarom ons geheugen ons bij ziektes als Alzheimer soms in de steek laat. Bestel in onze webshop.

Dit naaldje kan op zo’n onwaarschijnlijk kleine schaal meten dat de belangrijkste bron van ruis de willekeurige beweging van deeltjes is. Om die beweging te beperken, worden dit soort microscopen flink gekoeld. De microscoop van de Leidse onderzoekers werkt bij een recordtemperatuur van 42 millikelvin, vlak bij het absolute nulpunt. Op die manier bereikte deze een duizendmaal hogere nauwkeurigheid.