Onderzoekers in het Amerikaanse Cambridge, Massachusetts, hebben een lichtstraal tot stilstaan gebracht. De gebruikte techniek biedt mogelijkheden voor informatie-opslag.

Licht dat stilstaat – het lijkt sciencefiction. Niettemin zijn Amerikaanse onderzoekers daarin geslaagd. In de bladen Physics Review Letters en Nature publiceren twee groepen uit Cambridge Massachusetts eind januari artikelen over hun onderzoek. Ze slaagden een laserbundel tot stilstand te brengen, door deze door een extreem koude gaswolk te sturen.

De twee vakbladen doen hun best om als eerste met het nieuws te komen. De artikelen zijn vlot op internet geplaatst, nog voordat de papieren versies verschijnen. De Amerikaanse onderzoekers aan Harvard University en het Rowland Institute for Science koelden, zo beschrijven ze in Nature, een wolk natirumgas af tot een fractie van een graad boven het absolute nulpunt. Ze hielden de wolk met een magneetveld op zijn plek. De gaswolk is doorgaans ondoordringbaar voor licht. Bij de belichting van de wolk met laserlicht wordt die wolk alsnog doorlaatbaar voor bepaalde kleuren. Daarvoor keuzen de natuurkundigen een andere laserstraal met een bepaalde kleur.

De tijd zal het ­leren
LEES OOK
De tijd zal het ­leren

Op het moment dat de tweede laserstraal door het gas scheen, schakelden ze de eerste laserstraal uit. De tweede lichtstraal kon geen kant op. Hij zat vast in de gaswolk. De gaswolk absorbeerde het licht echter niet. Integendeel, zodra de eerste laserstraal de gaswolk weer bescheen, vervolgde de tweede lichtstraal zijn weg.

Hun collega’s aan het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics werkten bij een hogere temperatuur, namelijk zeventig tot negentig kelvin, en gebruikten een gaswolk met rubidiumatomen, zo beschrijven ze in Physics Review Letters

Al zijn beide onderzoeken uiterst fundamenteel, toch noemt men al snel de mogelijke toepassing van het stilstaand licht. Met name toepassingen zoals optische computers of kwantumcomputers liggen dan voor de hand. Stel dat pulsen van de tweede lichtstraal informatie vormen die je met de eerste lichtstraal naar wens kunt stopzetten of doorlaten?