In de sciencefictionfilm Her wordt hoofdpersoon Theodore Twombly verliefd op computerbesturingssysteem Samantha. Samantha beheerde en analyseerde alle digitale gegevens van Theodore, waardoor ze beter op zijn behoeftes kon inspelen dan wie ook. Maar is sciencefiction nog wel het juiste filmgenre? Computers kunnen een scherpe analyse van je karakter maken. Sterker nog, ze blijken er beter toe in staat dan onze naasten.

Foto: Surian Soosay
Foto: Surian Soosay

Computers kunnen een scherpe analyse van je karakter maken. Sterker nog, ze blijken er beter toe in staat dan onze naasten. Dat blijkt uit een studie van psycholoog Wu Youyou van de universiteit van Cambridge onder 86.220 vrijwilligers.

Zwijgend higgsboson
LEES OOK
Zwijgend higgsboson

Big five

De vrijwilligers vulden een vragenlijst in die de big five uit de persoonlijkheidsleer meet: emotionele stabiliteit, extraversie, ordelijkheid, vriendelijkheid en autonomie, ook wel openheid voor nieuwe dingen.

Computermodellen analyseerden de Facebooklikes van deze vrijwilligers en Facebookvrienden vulden een vragenlijst over hun vriend in. Vervolgens keken de onderzoekers hoe de resultaten samenhingen met de big five. Daaruit bleek dat het computer de karaktertrekken beter voorspelden dan de Facebookvrienden. Vooral de karaktertrek autonomie correleerde sterk met Facebooklikes zoals meditatie en Salvador Dalí.

Om hun onderzoek kracht bij te zetten, vergeleken de onderzoekers hun resultaten met eerder vragenlijstonderzoek onder een breder netwerk van de deelnemers. Ook hier won de computer. Het model had respectievelijk 10, 70, 150 en 300 likes nodig om collega’s, vrienden, familie en partners te verslaan.

Andere denkstijl

Volgens de onderzoekers kan de computer ons karakter zo goed in kaart brengen, omdat het apparaat in een aantal opzichten in het voordeel is. Zo kan een computer grote hoeveelheden informatie tegelijk verwerken en daar algoritmes op loslaten. Daaruit volgen objectieve conclusies. Wij hechten niet aan iedere eigenschap dezelfde waarde en hebben informatie uit beperkte context. Iemand gedraagt zich op het werk bijvoorbeeld anders dan thuis.

De computer overtreft de mens overigens niet op alle fronten. Mensen zijn beter in het oppikken van subtiele, onbewuste signalen zoals gezichtsuitdrukkingen die voor de computer niet waarneembaar zijn. Het computermodel voorspelde emotionele stabiliteit, wat betrekking heeft op gevoel, bijvoorbeeld minder goed.

Lees ook: