Voor het eerst hebben onderzoekers darmbacteriën ontdekt die niet overleven zonder een van onze hersenstofjes. De bacteriën eten het molecuul GABA. Dit is een stof die een kalmerende werking heeft op het brein. Het feit dat de bacteriën dit nodig hebben, kan helpen verklaren waarom darmbacteriën een effect lijken te hebben op onze gemoedstoestand.

Nieuw ontdekte bacterie groeit alleen in aanwezigheid van een stof uit de hersenen. Afbeelding: Dierk Schaefer
Nieuw ontdekte bacterie groeit alleen in aanwezigheid van een stof uit de hersenen.
Afbeelding: Dierk Schaefer

Philip Strandwitz en zijn collega’s van de Northeastern University in Boston kwamen erachter dat ze de pas ontdekte darmbacterie KLE1738 alleen konden kweken wanneer ze de bacteriën gamma-aminoboterzuur (GABA) gaven. ‘We konden de bacteriën op geen enkele manier laten groeien, behalve door ze GABA te geven’, zei Strandwitz toen hij zijn ontdekkingen bekendmaakte tijdens de jaarlijkse meeting van de American Society for Microbiology in Boston afgelopen maand.

Depressie

GABA heeft een remmende werking op signalen van zenuwcellen. Daardoor kalmeert de stof het brein. Het is dus een verrassende ontdekking dat darmbacteriën deze stof nodig hebben voor hun groei en deling. Lage niveaus van GABA worden vaak gevonden bij mensen met depressie en andere stemmingsstoornissen. Deze ontdekking voegt belangrijke informatie toe aan het groeiende bewijs dat darmbacteriën invloed kunnen hebben op onze hersenen.

De replicatiecrisis heeft zich een weg gebaand door de hele wetenschap – bestaat er een oplossing?
LEES OOK
De replicatiecrisis heeft zich een weg gebaand door de hele wetenschap – bestaat er een oplossing?

Darmen en hersenen

In 2011 liet een experiment zien dat de darmbacterie Lactobacillus rhamnosus de activiteit van GABA in de hersenen van muizen sterk kan veranderen, en ook invloed kan hebben op hoe de muizen reageren op stress. De onderzoekers ontdekten dat dit effect verdween wanneer ze de nervus vagus weghaalden. Deze zenuw legt een verbinding tussen de darmen en het brein. Dat suggereert dat de zenuw op een of andere manier een rol speelt bij de invloed die darmbacteriën op de hersenen kunnen hebben.

Behandelingen

Strandwitz zoekt nu naar andere darmbacteriën die GABA consumeren of zelfs produceren. Hij is van plan om te testen wat het effect van deze bacteriën is op de hersenen en het gedrag van dieren. Dit onderzoek kan uiteindelijk leiden tot nieuwe behandelingen voor stemminsstoornissen zoals depressie.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder: